آیا خریدار گندم مسئول پرداخت زکات است

اگر انسان بداند که زکات آن را نداده، چنانچه حاکم شرع، معامله مقداری را که باید از بابت زکات داده شود، اجازه ندهد، معامله آن مقدار، باطل است و حاکم شرع، می‌تواند مقدار زکات را از خریدار بگیرد و اگر معامله مقدار زکات را اجازه دهد، معامله صحیح است و خریدار، باید قیمت آن مقدار را به حاکم شرع بدهد و در صورتی که قیمت آن مقدار را به فروشنده داده باشد، می‌تواند از او پس بگیرد.

بر اساس مسأله 870 اگر گندم در زمان تعلّق زکات به ملکِ فردی تعلق گیرد و سپس آن مال قبل از تعلّق به دیگری منتقل شود تا در ملکِ جدید متعلّق زکات گردد، زکات به عهدۀ مالکِ جدید است؛ اما اگر زکات در ملکِ مالکِ ابتدایی باقی بماند و مالکِ جدید نباشد، مالکِ اول باید زکات را بپردازد. در نتیجه، اگر گندم تا زمان تعلّق زکات در اختیار مالک باشد و انتقالی اتفاق نیافتاده باشد، مالکِ اولیه مسئول است؛ اگر گندم به مالکِ دوم منتقل شده باشد و در ملکِ او تعلّق زکات گردد، زکات بر عهدهٔ مالکِ دوم است.

اگر زکات گندم قبل از خرید واجب شده باشد و خریدار پس از آن زراعت را بخرد، زکات بر عهده مالک قدیم است و خریدِ او تکلیفِ زکات را بر عهدهٔ خریدار نمی‌کند.